arama

Stoma Nedir?

stoma nedir
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Beğen
    Loading...

Stoma,yaprağın alt ve üst kısımlarında yer alan ve gaz alışverişini sağlayan bir gözenektir. Yaprak dokusundan su buharının hızlı bir şekilde geçmesini sağlar. Bu gözeneklere bekçi hücreleri de denilmektedir. stoma ağız içi görünüme benzetilebilir.

Böbrek şeklinde iki hücrenin yüz yüze bakacak şekilde aralarında açıklık bırakılarak oluşturulduğu yapı olarak göze çarpmaktadır. iç yüzeyindeki zar kalınlığı ile dış yüzeyindeki zar ise inceliği ile dikkat çekmektedir. Bu durum Eperdismisin farklılaşması ile oluşan gözenekte meydana gelir. gözeneğin iç yüzeyinde bulunmakta olan zarların ise stomaya en büyük katkısı açılıp kapanabilme özelliği kazandırmasıdır.

Fakat açılıp kapanabilmesi özelliği zarlarda mevcut olan osmotik basınç ve turgor basıncı sayesinde meydana gelen değişikliklerin etkisi ile meydana gelir. Üstelik bitkinin fotosentez olayı ile glikozu oluşturmasının hemen ardından ostomik basıncın arttığı görülmektedir. Bdeneu sayede komşu hücrelerden deliklere su geçişi gerçekleşir. stomada turgor basıncı artmaya başlar. Bunların sonucunda da ince yapıdaki dış çeper şişer ve stoma açılır.

Stoma Ne İşe Yarar?

Stoma su dengesinin sağlanmasında, bitkideki terleme ve gaz alışverişinin kontrol edilmesinde büyük etkilere sahiptir. Bazı değişkenlerin artış ya da azalışı bu gözeneklerin sayısında değişikliklere sebep olmaktadır. Yaşanılan mekânın kuraklık seviyesi artıkça stoma sayısı azalır. Su içi bitkilerinde rastlamadığımız bu delik kara bitkilerinde yaprağın alt kısmında bulunur. Işık şiddeti artış gösterdikçe fotosentez sayesinde üretilen glikoz miktarı da artar.

stoma nedir

Bitkinin yaşadığı ortamda stomalarda bazı değişimlere sebep olur. Mesela nemli bir bölgede yaşayan bitkilerde bu delikler epidermis yüzeyinden daha yüksekte ve bu yüzeyin çıkıntısı üzerinde konumlandıırlmıştır. Kurak ortamlara bakacak olursak stomalar epidermis yüzeyinden aşağılarda ve üzeri tüllerle kaplanmış vaziyette yer alırlar. Ilıman bölgelerde ise epidermis ile aynı seviyeye ulaşmayı başarmış bir şekilde görülmektedir.

Stoma hücrelerinde açıklığa dönük çeperler diğerlerine oranla daha kalındır. Mezofil tabasında ise stomanın yer aldığı bölüme dönük kısımlarda solunum boşluğu vardır. Yeşil bitkilerin yaprak epidermisi ve çiçek bölümünde görülmektedir. Fakat stomaya kök kısmında rastlanmamaktadır.