arama

Garig ( Frigana ) nedir? Türleri

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Beğen
    Loading...

Türkiye’nin bitki örtülerinden olan garig, makiyle karıştırılmaktadır. Makiye benzerliğinden dolayı maki olarak bilinen garig türleri neler? Türkiye’de garig görülen bölgeler hangileri? Peki garig ile maki nasıl ayırtedilir?

Makiye benzediğinden maki bitki türlerinden biri sanılan garig kalkerli topraklarda oluşur. Makiler ormanların yangın veya insan faktörünün yol açtığı tahrip sonucu oluşmuş, kısa boylu ağaç ve çalı topluluklarıdır. Akdeniz iklimi etkisi altındaki bölgelerde ve genelde asitli topraklarda görülür. Garig ise makilerin tahribi sonucu küçük ve genelde dikenli yapıda çalı topluluklarına verilen addır. Kuraklığa uyum sağlayan garig bitki toplulukları kalın sert yapraklıdır.

garig-nedir

Türkiye’de garig nerelerde görülür?

Garig elverişsiz toprakların ve eğimlerin fazla olduğu yağışların daha az olduğu yerlerde kullanılmayan tarlalarda yoğun bulunur. Makilerden daha kısa ve seyrektir.

Akdeniz iklimi etkisindeki Akdeniz, Marmara ve Ege kıyılarda rastlanan garig yoğun olarak;

Mut havzası ( Akdeniz ); Çeşme, Karaburun yarımadası, Yamanlar dağı, Dumanlı dağı, Bodrum, Bergama ( Ege ) gibi alanlarda görülür.

yasemin

Garig ( Frigana ) türleri neler?

Lavanta ( Ballıbabagiller ): 1000-1800 m yükseltiye sahip dağlarda yetişir. Mavi, mor ve kırmızı çiçeklidir. Çiçekleri, gövdesi ve yaprakları farklı şekillerde değerlendirilen Lavanta çayı, yağı, sabunu, parfümü ile bilinen güzel görüntülü ve kokuludur.

Kekik ( Ballıbabagiller ): Çimenlik çayırlık alanlarda tarlalarda, orman yanlarında, kayalıklarda ve dağlarda yetişir. Pek çok yemekte aromasının lezzetiyle tercih edilen kekik; çayı, yağı ile de değerlendirilen bir garig cinsidir.

Funda ( Fundagiller ): 700 kadar türü bulunur. Garig türleri 0.2-1.5 m aralığındaki çalılardır. Lila tonlarında çiçekleri vardır. Özellikle kelebeklerin besin kaynağıdır. Funda suyu, çayı ve yağı yapılmaktadır.

Çalba ( Şalba otu, Sığırkuyruğu otu, Kral mumu ): 1-2 m kadar uzar. Çiçekleri, kök ve yaprakları kullanılır.

Yasemin ( Zeytingiller ):  Güzel kokusuyla bilinen garig türlerinden yasemin; beyaz, sarı ve az rastlansa da pembe renkli çiçeklidir. Bahçe çiçeği olarak yetiştirilir. Yasemin çayı ve yağı yapılarak da değerlendirilir.

Laden ( Ladengiller ): Maki türleri içinde de yer alan laden pembe ve beyaz çiçeklidir. Kozmetikte, sabun ve parfüm yapımında kullanılır. Laden çayı yapılarak da değerlendirilir. Ladenin bir cinsi reçine ( Ladanum ) yapımında da kullanılmaktadır.

Nane ( Ballıbabagiller ): Nane sofraların vazgeçilmez baharatlardandır.  Hem kuru hem taze olarak tüketilir. Nane çayı, yağı yapılarak değerlendirilir.

Süpürge çalısı  ( Fundagiller ): Funda türlerindendir. Her zaman yeşil yaprakları vardır ve salkım çiçeklidir.

Ada çayı
Keçiboğan
Dalak otu
Sütleğen
Abdestbozan otu