Pirinç Bitkisi Yetiştiriciliği (Oryza Sativa)

pirinç bitkisi

Bitkiler aleminin kapalı tohumlar bölümüne dahil olan pirinç bitkisi tek çenekli bitkiler arasında yer almaktadır ve poales takımına dahildir. Buğdaygiller familyasına dahil olan pirinç bitkisinin cinsi ise Oryza L. Olup latince ismi Oryza Sativa’dır.

Tropikal iklim kuşağında yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgelerde pirinç 100 ile 210 gün arasında değişerek ortalama olarak 100- 150 günde sürecini tamamlar. Ilıman iklim bölgelerinde ise ekim döneminden hasat dönemine kadar ortalama 130 ila 150 gün arasında gelişimini tamamlamaktadır. Bitkinin yetişme periyodunu ise sıcaklık ve gün uzunluğu gibi önemli çevre faktörlerinin belirlediği söylenebilir.

Çimlenme

Çeltiğin su içerisinde çimlenebilmesi için suyun sıcaklığının en az 9 veya 13 derece olması gerekmektedir. Fakat çimlenmenin daha sıcak su da daha hızlı gerçekleşeceği bilinmelidir. Çimlenme için optimum sıcaklık dereceleri ise 30 ila 35 arasında değişmektedir. Havasız su içerisinde çimlenmeye başlayan tohumlar içerisinde öncelikle çim kınını sonra da gün kınını çıkartır. Çim kınının rengi başlangıç aşamasında renksiz veya açık renktedir. Çimlerin büyümeye başlaması ile ise pirinç boğumları oluşmaya başlar. Fidelerin sıcaklık değerlerinin düşüklüğüne karşı duyarlı olduğu bilinmelidir ve fidelerin gelişimine devam edebilmesi için ideal sıcaklık dereceleri olan 25 ve 30 derecelerine dikkat edilmelidir.

pirinç bitkisi

Kardeşlenme

Pirincin ana sapı ile ikinci yaprak arasında bir cim kını daha oluşmaktadır ve buna kardeşlenme adı verilmektedir. Ana sap ile kardeş sayılarının arasında sıcaklık, güneşlenme, besin maddesi, ekim sıcaklığı ve yetiştirme tekniği gibi pek çok faktör arasında doğru orantı bulunmaktadır. kardeşlenme aşamasında kardeş sayısının yüksek olabilmesi için tarladaki su seviyesinin düşük olması gerekmektedir. Kardeşler arasında homojen bir büyüme gerçekleşmesi gerektiği için kardeşlenme sürecinin uzun tutulmaması önemlidir.

Sıcaklık

Tane verimi için en önemli faktör pirincin yetişme sezonunda maruz kaldığı sıcaklığın dağılımı ve süresi ile doğru orantılı olarak değişmektedir. Fide döneminde sulama suyunun sıcaklığı önemli iken salkım oluşumunda ve çiçeklenme döneminde hava sıcaklığı çok önemlidir. Çimlenme döneminde sıcaklık değerlerinin düşmesi sürecin uzaması hatta durmasına neden olabilir. Bu dönemde minimum ihtiyaç duyulan sıcaklık 9- 13 derece arasında değişirken optimum sıcaklık değerinin 30- 35 derece arasında olması gerekirken sıcaklığın 41- 45 dereceye çıktığı durumlarda çimlenme durur. Pirinç fideleri çimlendikten sonra düşük sıcaklık değeri olarak adlandırılmakta olan 12 dereceye duyarlıdır.

Kardeşlenme döneminde de sıcaklığın düşük olmaması büyük öneme sahiptir. Eğer bu dönemde sıcaklık 19 derece altına düşerse kesinlikle kardeşlenme olmaz. Kardeşlenme için optimal sıcaklık değerleri ise 25 ila 32 derece arasında değişmektedir.

pirinç bitkisi

Güneşlenme

Tropikal iklim bölgelerinde pirincin, sulanarak yağış olmayan mevsimlerde yetiştirilmesi ile yağışlı mevsimler içerisinde yetiştirilmesinden daha fazla verim elde edildiği bilinmektedir. Bunun en önemli sebebinin ise yağış olmayan kurak mevsimler içerisinde güneşlenmenin daha fazla olmasıdır. Bitkinin güneşlenmeye en hassas olduğu devre ise salkımlarının oluşum devresidir. Bu devre içerisinde salkımların oluşmaya başladığı ilk günler ve oluşumunu gerçekleştirmeden önceki 10 gün çok önemlidir. Yüksek verim alınabilmesi için salkım döneminde de yüksek güneşlenme önemlidir.

Nispi rutubet

Nisbi rutubet oranın yükselmesi nedeni ile pirinçte pek çok hastalık görülmektedir.

Yağış

Yağış oranın artış göstermesi ile nispi rutubet artar ve bu neden ile pirinçte çeşitli hastalıklar oluşurken güneşlenme azalır. Ayrıca hasat döneminde meydana gelen yağışlar nedeni ile hasatta yatma meydana gelir ve hasatın olgunlaşma evresinin uzun sürmesine neden olur. Ayrıca ürün kaybına neden olarak tane kalitesinde azalma meydana getirir.

pirinç bitkisi

Toprak isteği

Çeltik hemen hemen her cins toprağın içerisinde kolayca yetişebilmektedir. Toprak seçiciliği bulunmamakla birlikte kumlu ve tınlı, ağır ve killi toprakların yanı sıra ph değeri 3 ile 8 arasında değişen topraklara rahatlıkla uyum sağlayabilir. Çeltik yani pirincin yetiştirilebilmesi için toprağın su tutma özelliğinin düşük olması gerekmektedir. Çünkü su pirincin gelişebilmesi için en önemli hususlar arasında yer almaktadır. Fakat pirincin çıkış ve kardeşlenme döneminin ardından suyun yüksekliğinin yaprakları örtmeyecek kadar ayarlanması gerekmektedir. Gelişme evresinin ilerleyen devrelerinde ise suyun yüksekliğinin 10 ile 15 cm arasında tutulması yeterli olacaktır.

Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir