Ispanak Özellikleri – Protein Değeri ve Faydaları

Ilıman bölgelerde kış mevsimi boyunca kalabilen ıspanak yenebilir çiçekli bitkiler sınıfındandır. Ispanak kökeni ile ilgili net bir bilgi olmasa da Orta ve Batı Asya bitki familyası Amaranthaceae familyasındandır. Ispanak özellikleri ve içerdiği maddelerle faydalı kış sebzelerinin başıdır. Ispanakta bitkisel protein var mı?

Ülkemizde yeşil altın olarak da bilinen ıspanak Karadeniz gibi çok yağışlı bölgeler ve yöreler hariç İç Anadolu, Marmara, Akdeniz, Ege ve hemen her bölgede yetişebilmektedir. Soğuğa dayanıklı bir yapıya sahip ıspanak Ortadoğu ve Avrupa’ya ihraç edilmektedir.

Ispanak pek çok faydası olan vitamin ve mineral deposu kış sebzelerindendir. Ispanak, pazı ve lahana gibi yeşil yapraklılardan olup, bağırsak ve kemik dostudur, kansere karşı korur. Yazımızın devamında ıspanak faydalarını ayrıntılı olarak sizlerle paylaştık.

ispanak1

Ispanağın Latince adı Spinacia oleracea’dır. Hindistan’dan diğer ülkelere yayılmıştır. Ispanakla ilgili ilk yazılı belgeler Çin kaynaklarına aittir. Ispanak kökeninin Pers imparatorluğuna dayandığı düşünülmektedir. ( Bugünkü İran ve çevresi ) Ispanağın Avrupa’ya girişi belgelere göre 12. yüzyıldır. İspanya’ya ıspanak ‘yeşilliklerin başkanı’ olarak girmiştir. İspanya’dan diğer Avrupa ülkelerine yayılan ıspanağın Avrupa’da 16. yüzyıla kadar dikenli türü biliniyordu.

Fransa kraliçesi Catherine de ‘Medici‘ nin en sevdiği sebzelerden olan ıspanak Fransa’da kraliçenin doğduğu yer olan Floransa adıyla anılırdı.

1. Dünya Savaşı sırasında çok kan kaybedip bitkin düşen yaralı askerlere ıspanak suyu ve şarap karıştırılarak içirilir, güçlerini kazanmaları sağlanırdı. Çizgi roman ve film kahramanı Temel Reis de ıspanağı güç kazanmak için yer, cebinden ıspanağı eksik etmez…

ispanak-turleri

Ispanak 30 cm yüksekliğe kadar uzayabilen her yıl yetişen yıllık bir bitkidir. Ender olarak 2 yılda bir yetişmektedir. Yaprakları tüketilen ıspanak yaprakları geniş ve etli koyu yeşildir. Ispanak tohumları yuvarlaktır.

Ispanak türleri yaprakların şekilleri ve renkleri göz önünde bulundurularak sınıflandırılır. Renk, genişlik, etlilik, kıvırcıklık, düzlük, sap uzunluğu bakımından farklılık gösteren ıspanak türleri sera veya arazide yetiştirildiğinde de farklılık olur. Sera ıspanağı ( Viroflay ve Minsterlende ) yaprakları açık yeşildir. Açık arazide yetişen ıspanak yaprakları koyu yeşildir. ( Viking, Juliana ve Matador )

Avrupa’da yetişen ıspanakların yaprakları düzdür. ABD ıspanaklarının ise yaprak yüzeyleri kabarcıklıdır.

ispanak-icerigi

Ispanak hangi besin grubuna girer?

Ispanak içeriği: A, C, E, K, B ( riboflavin ve B6 ) vitaminleri; magnezyum, manganez, demir, kalsiyum, potasyum ve folat mineralleri; doymamış yağ ve diyet lifi içerir. Ispanak, diğer yeşil yapraklı sebzelerden daha fazla demir içerir. 100 gr’lık ham ıspanakta % 21 demir bulunur. Ispanağın kalorisi 23 kcal’dir.

vitamin-ve-mineraller

Ispanak protein midir? Ispanakta protein olduğu yaygın bir görüş iken bazı uzmanlar protein ile ilgili yanlış bilinenlere dikkat çekiyor. Uzmanlar bitkisel protein ile ilgili yanlış bilinenlerden biri de yeşil yapraklı sebzelerin bitkisel protein değeri olduğunun düşünülmesi olduğunu söylüyor.  Hayvansal protein başta tavuk eti olmak üzere kırmızı et, yumurta, süt, balık gibi gıdalarda vardır. Bitkisel protein içeren gıdalar sadece kuru baklagillerdir. (  tahıllar, soya , baklagiller, fasulye, bazı yemişler )

protein

Ispanak, paket, konserve, dondurulmuş, haşlama ve taze olarak demetler halinde satılır. Taze, dondurulmuş, buharla pişirilmiş veya şoklanmış ıspanaklar yüksek besin değeri taşır. Soğuk depolarda besin değerini 6 ay kadar korur.

ispanak-protein-mi

Ispanak Faydaları

Yüksek besin değeri ile vücuda enerji verir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir.
Yüksek tansiyonu düşürür.
Kemik sağlığını korur ve kemik gelişimine yardımcı olur.
Bazı mide ve cilt kanserlerine karşı korur, kanser hücrelerinin ilerlemesini engeller.
Sindirim sistemin rahatlatır, bağırsakları çalıştırır. Kabızlığa iyi gelir.
Bütün yeşil yapraklı sebzelerde olduğu gibi prostat kanserine karşı korur.
Kalp ve damarları korur, kalp krizi riskini azaltır. Felç riskini azaltır.
Beyni yeniler yaşlılık hücrelerini yavaşlatır.
Göz hastalıklarına karşı korur.
Migren tedavisinde destek besindir.

Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir